Sociaal onhandig

door Sophienne Bos

Een half jaar geleden gaf ik voor mijn minor een workshop over complimenten geven en ontvangen. Wij Nederlanders zijn daar namelijk niet zo goed in. Er is zelfs een complimenten ABC: Accuraat (de feiten kloppen, de ander heeft het zelf gedaan), Betrouwbaar (wat je zegt is oprecht, geloofwaardig en realistisch) en Constructief (de ander heeft er wat aan en/of is belangrijk voor hem).

Zelf geef ik heel vaak complimenten. Of eigenlijk, ik zeg vaak wat ik denk: ‘Wat een leuke ketting.’ ‘Wat een mooie jurk.’ ‘Wat heb je dat goed gedaan.’ ‘Ik vind het zo knap dat jij altijd…’ etc. Nogmaals, ik zeg vaak wat ik denk, dus je hoort het ook als ik iets niet goed vind gaan of niet leuk vond.

Maar, wat blijkt, als ik iemand benijd/bewonder dan kan ik er dus helemaal niets van. Dan ben ik ongelooflijk sociaal onhandig. Gisteren bij Notes of a dirty old man probeerde ik Roos Vlogman te complimenteren: ‘Jij bent echt angstaanjagend,’ zei ik.
Angstaanjagend… Ja, in mijn hoofd was dat een compliment. Zij opende namelijk de avond met gedichten die ik prachtig vond en die ze ook nog eens goed kon overdragen. En nu was het pauze en ergens daarna zou ik trillend met mijn gedichtenbundel in mijn handje achter de microfoon staan. Angstaanjagend had ik haar gevonden, als in: dat de lat hoog was gelegd.
Zij vond ‘Angstaanjagend’ zijn niet zo’n compliment, dat zag ik in haar ogen. Ik heb het nog geprobeerd uit te leggen, ik ben benieuwd of ze het meekreeg.

Dat deed mij denken aan die keer dat ik met Arnon Grunberg sprak. We waren bij een benefiet avond voor Stichting Kleine Projecten Bolivia. Ik vroeg hem wat hij zou doen.
‘Een kort verhaal voorlezen,’ antwoordde hij.
‘Ik heb laatst een kort verhaal van jou gelezen,’ zei ik, ‘dat was echt verschrikkelijk.’ Terugdenkend aan het verhaal waarbij iemand een baby in de oven had gedaan. Ik leefde opnieuw mee met het verhaal en kreeg een rilling over mijn rug. Het was zo sterk geschreven. Zo rauw. Oprecht. Ik had het verschrikkelijk gevonden om te lezen, omdat ik het idee had gekregen dat het echt was.
Hij keek me vreemd aan. Inschattend? Boos? Verbaasd?
Ik had mijn fout door. ‘Nou ja …¬†waar het over ging, dat was verschrikkelijk. Het was zo goed geschreven,’ probeerde ik duidelijk te maken dat ik het echt goed had bedoeld.
Hij knikte. Glimlachte zelfs kort. Duidelijk getraind in vreemde mensen tegenkomen of was hij oprecht?
Ik knikte. Zei dat ik zin had in zijn verhaal en snelde de trap af om thee te halen.

Misschien moet ik mijn eigen workshop nog maar even gaan volgen.